jun 29, 2020 | nieuws
Tromgeroffel! Na de digitale alias coronaproof EnergyParty is ook de digitale burenbijeenkomst (bijna) een feit. De organisatie van de allereerste online editie, op woensdag 8 juli, ligt in handen van vier buurtteams uit de Wassenaarse buurten Park de Kieviet, Deijleroord, Nieuw Wassenaar en Centrum. Buurkracht heeft de teams de afgelopen maanden ondersteund.
Linksom of rechtsom
“Het is mooi om te zien dat deze buurtteams zich niet uit het veld laten slaan. Vrijwel meteen na het ingaan van de coronamaatregelen begonnen zij te denken aan alternatieven om tóch hun plannen te kunnen realiseren. En maar al te graag dachten wij met ze mee!” aldus Floris Baggerman, buurtbegeleider bij Buurkracht.
Woonachtig in Wassenaar en geïnteresseerd in zonnepanelen?
Iedere inwoner van Wassenaar kan de online bijeenkomst vrijblijvend bijwonen en zich zo laten informeren over zonnepanelen. Ook de door de buurtteams geselecteerde leverancier is aanwezig om het aanbod, waar heel Wassenaar van gebruik kan maken, te presenteren. Bij serieuze interesse komt de leverancier langs voor een schouw en maakt hij een persoonlijke offerte. De digitale burenbijeenkomst vindt plaats op woensdag 8 juli om 20.00 uur en is te volgen via www.twitch.tv/buurkracht
jun 26, 2020 | case, nieuws
En opnieuw is er een wijk die onze Wijkaanpak Energie heeft afgerond! Bewoners van de Bossche wijk Hintham onderzochten, in samenwerking met de gemeente ‘s-Hertogenbosch en Buurkracht, wat er nodig is ter voorbereiding op aardgasvrij. Na maanden van hard werken, ligt er een plan. In plaats van een grote buurtbijeenkomst is dit aardgasvrij traject afgesloten met een video waar bewoners delen wat ze de komende maanden gaan doen.
jun 25, 2020 | nieuws
Gemeenten juichen het toe als bewoners zelf met ideeën komen hoe van het gas te gaan. Tegelijkertijd, als dit écht gebeurt, schiet menig gemeente juist in de kramp. Want passen die ideeën wel in de Warmtetransitieplannen? Hoe zorgen we ervoor dat we weten wat bewoners gaan doen? En ook bij de initiatiefnemers zelf kan (daardoor) verwarring ontstaan. Door een overload aan informatie vanuit de gemeente of doordat de aardgasvrijbal onbedoeld vollédig bij hen komt te liggen. Met als ongewenst gevolg dat ideeën verzanden. Hoe moet het dan wel?
Gemeente en bewoners versterken elkaar
Bewonersinitiatieven en gemeenten hebben elkaar nodig om optimale stappen te zetten richting aardgasvrije wijken. In de eerste plaats omdat initiatieven zorgen voor meer draagvlak. De initiatiefnemers, de local hero’s, genieten het vertrouwen van medebuurtbewoners en weten ze (daardoor) te mobiliseren. Sterke initiatieven vergroten bovendien de uitvoeringskracht en de kwaliteit van de plannen. En niet onbelangrijk: ze versterken de lokale democratie door actieve betrokkenheid leefomgeving. Hierbij is het essentieel dat veelbelovende bewonersinitiatieven en gemeenten al in een vroegtijdig stadium met elkaar in contact komen. Om zo van meet af aan tot een gelijkwaardige en constructieve samenwerking te komen.
Vijf tips van de Participatiecoalitie hoe gemeenten de energie van bewoners optimaal inzetten
1. Maak met het initiatief een samenwerkingsverklaring
Overtuigd van een sterk bewonersinitiatief? En zien ook de bewoners een samenwerking wel zitten? Beklink het met een samenwerkingsverklaring. Een samenwerkingsverklaring maakt de samenwerking ‘echt’, zorgt voor minder vrijblijvendheid en is het bewijs van een gezamenlijke benadering.
2. Zorg voor een startbudget om een buurtplan te maken…
Laat de initiatiefnemers met een begroting komen en ken aan het begin van de samenwerking een budget toe. De bewoners weten zo waar ze aan toe zijn, wat de mogelijkheden zijn en kunnen direct van start.
3. … en voor een budget voor proces en externe expertise
Reserveer, om de vaart erin te houden, ook een budget voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van het plan. Voorkom dat financiën een remmende factor zijn.
4. Neem het initiatief op in de communicatie-uitingen
Zet goede initiatieven in de spotlights, enthousiasmeer tegelijkertijd ook andere bewoners en zie hoe de burgerparticipatie in de gemeente een toevlucht neemt.
5. Neem het initiatief op in de Transitievisie Warmte
Door het bewonersinitiatief hierin op te nemen, laten gemeenten zien dat ze bewoners serieus nemen bij de energietransitie. Het ultieme bewijs dat gemeente en bewoners hand in hand gaan.
Meer weten?
De Participatiecoalitie heeft over dit onderwerp een webinar gehouden die is terug te bekijken.
Over de Participatiecoalitie
Het succesvol uitvoeren van het Klimaatakkoord lukt alleen sámen met bewoners. Hoe pak je dat aan? Voor advies en ondersteuning kunnen gemeenten en regio’s terecht bij de Participatiecoalitie. De coalitie is voortgekomen uit de Klimaattafels en bestaat uit vijf maatschappelijke organisaties: HIER, de Natuur en Milieufederaties, Energie Samen, LSA bewoners en Buurkracht.
jun 17, 2020 | nieuws
In maart ging Nederland op slot, en nog steeds luidt het devies: blijf zo veel mogelijk thuis. Ook voor bewonersinitiatieven brengt dat beperkingen met zich mee, maar tegelijkertijd ontstaan nieuwe kansen om buurten te verbinden en in beweging te brengen. Buurkrachtdirecteur Roel Woudstra over hoe je dat voor elkaar kan krijgen. Op veilige afstand.
“De afgelopen maanden zijn we massaal aan digitale hulpmiddelen gegaan om samen te werken en onze sociale contacten te onderhouden”, zegt Roel. “Videovergaderingen, online borrels en virtuele pubquizzen zijn in sneltreinvaart de normaalste zaak van de wereld geworden. Voor jong en oud. Je ziet dus dat mensen nu er minder mogelijkheden zijn om elkaar fysiek te ontmoeten, online de verbinding blijven vinden. Die omslag gaat bovendien gepaard met een stijgend vertrouwen in digitale hulpmiddelen. Zo biedt het ‘nieuwe normaal’ ook nieuw perspectief voor bewonersinitiatieven.”
Buurtaanpak gaat digitaal
Ook Buurkracht heeft zijn aanpak vertaald naar bits en bytes. “Voor veel buurtinitiatieven die wij begeleiden, van zonnepanelen-, groenedaken- en isolatieacties tot het oppimpen van speelveldjes, zijn gesprekken rond de keukentafel en buurtbijeenkomsten vaste ingrediënten. Daarvoor hebben we nu online varianten ontwikkeld. Ook EnergyParty’s organiseren we online: in plaats van dat je met je buren om de tafel gaat om je energierekening te vergelijken, kom je gezellig samen in de chatroom. Waarbij hetzelfde mechanisme werkt: als je ziet dat je buren minder energie verbruiken of plezier hebben van energiebesparingsmaatregelen, werkt dat aanstekelijk. We hebben zelfs al coronavrije trajecten uitgestippeld om wijken op weg te helpen naar een aardgasvrije toekomst.”
Iets voor uw gemeente? Coronaproof: EnergyParty’s
Vrolijke en veilige buurtacties
Corona hoeft dus zeker geen rem te zetten op burgerparticipatie. Roel: “De gemeenschapszin is zelfs groter dan ooit. Overal proberen buren elkaar door deze periode te slepen. De sociale cohesie neemt alleen maar toe. En in de anderhalvemetersamenleving is er nog ruimte genoeg om dingen sámen te doen. Zo hebben we bij Buurkracht een serie veilige en vrolijke buurtacties uitgezet via onze app, zoals vlaggetjes ophangen op Koningsdag, bloemen zaaien op Nationale Zaaidag en bellen blazen op Bellenblaasdag. Dat geeft wat ontspanning, én het verbindt. Op die manier kan je ook nog steeds met je buren met serieuzere zaken aan de slag, zoals zonnepanelen inkopen, zwerfvuil opruimen, een gezamenlijke moestuin aanleggen of insectenhotels ophangen. Voor al dat soort acties is nu juist momentum, waar je als gemeente op kan inspringen.”
Burgerparticipatie 2.0
De digitaliseringsboost en toegenomen behoefte aan verbinding hebben het in zich om burgerparticipatie een nieuwe impuls te geven. “Daar komt bij dat je met een digitale aanpak acties makkelijker kunt opschalen”, vertelt Roel. “Mits je daarbij niet vergeet dat voor een succesvolle buurtaanpak ook vertrouwen in de initiatiefnemers essentieel is. Ook in de anderhalvemetersamenleving heb je ambassadeurs in de buurt nodig. Net als praktische handvatten zoals checklists en stappenplannen, online en offline communicatiemiddelen om veel buren te bereiken én een aantrekkelijk aanbod dat het laatste zetje geeft. Daar dragen wij graag aan bij. Laten we samen van de nood een deugd maken: óp naar burgerparticipatie 2.0.”
Dit artikel verscheen in juni 2020 in VNG Magazine
jun 4, 2020 | case, nieuws
Het afgelopen jaar doorliepen buurtbewoners uit de Eindhovense Generalenbuurt de Wijkaanpak Energie van Buurkracht en smeedden ze hun eigen buurtplan richting een aardgasvrije woning. Het wijkplan is inmiddels gepresenteerd en het vervolg staat alweer voor de deur.
De Generalenbuurt is een van de drie buurten die de gemeente Eindhoven in 2018 heeft aangewezen als pionierswijken om versneld van het aardgas af te gaan. Om draagvlak te creëren vond de gemeente het belangrijk dat bewoners hierover meedachten en zelf met plannen zouden komen. Buurkracht werd daarom aangetrokken om de buurten te organiseren, bewoners te activeren en samen met hen gestructureerd naar een buurtplan toe te werken.
Meedenkteam als drijvende kracht
Drijvende kracht achter het buurtplan waren de tien leden van het meedenkteam. Zij inventariseerden via enquêtes hoe buren aankeken tegen de warmtetransitie, wat hen zou bewegen mee te doen en welke thema’s in de wijk leven. Ze onderzochten alternatieven voor aardgas, organiseerden activiteiten zoals een warmtewandeling – waarbij ze om met een warmtecamera in beeld brachten waar de isolatie voor verbetering vatbaar was. En ze hielden de wijk op de hoogte van de voortgang, onder andere met updatekaarten in de bus, online verslagen en buurtbijeenkomsten op gezette tijden.
Aardgasvrij-voorbereid-plan
Gaandeweg bleek dat er voor de Generalenbuurt niet onmiddellijk een aantrekkelijk alternatief voor aardgas in het verschiet lag. Het doel van het traject voor deze pioniersbuurt werd bijgesteld: van een aardgasvrij-plan naar een aardgasvrij-voorbereid-plan. Hieronder vallen stappen als isoleren en het nemen van zonnepanelen. Dit vergt een investering, maar buurtbewoners raken ervan overtuigd als ze medebewoners spreken die een dergelijke investering al gedaan hebben.
Zonnige toekomst
Inmiddels zijn er plannen voor een vervolgtraject dat de gemeente wil starten. In dat traject wordt er bekeken welke gezamenlijke acties opgepakt kunnen worden om het voor iedereen makkelijker te maken om maatregelen te nemen. Zowel buurtbewoners als de gemeente kijken in volle tevredenheid terug op het traject. Vanwege het plan dat is gevormd, maar ook vanwege de verbinding die is ontstaan en daarmee een versterking van de sociale cohesie in de buurt.
Wijkaanpak Energie: samen naar een wijkplan aardgasvrij
mei 29, 2020 | nieuws
In rap tempo hebben we ons digitale tools eigen gemaakt en voelen we ons er inmiddels zo comfortabel mee dat we ze steeds breder en innovatiever inzetten. Beeldbellen met opa en oma is de normaalste zaak, net als de Teams- en Zoomborrels om het weekend met collega’s in te luiden. We online bingoën erop los en gaan inmiddels zelfs weer met elkaar naar het theater. Verbinding is waar het om draait. En kan dat niet real life, dan gaan we toch digitaal? Al deze ervaringen in combinatie met de juiste benadering betekent ook dat we burgerparticipatie naar een volgende niveau kunnen tillen.
De online equivalenten die ontstaan, zijn fascinerend en veelbelovend, zeker ook vanwege de neveneffecten die kunnen ontstaan. Kijkend naar onze eigen achterban weten we dat veel bewonersinitiatieven letterlijk aan de keukentafel ontstaan en verder vorm krijgen tijdens bewonersbijeenkomsten in lokale buurthuizen. Nu dat niet meer kan en we als organisatie in sneltreinvaart leren digitaal te verbinden, doen zich ‘opeens’ nieuwe mogelijkheden en situaties voor.
Dan gaan we toch digitaal
De aanpakken met fysieke contactmogelijkheden vallen weliswaar tijdelijk weg, het stijgende vertrouwen in digitale tools – zeker ook bij bewoners – compenseert dit ruimschoots. We kunnen onze bijeenkomst toch gewoon digitaal doen, opperde een zeer gedreven buurtteam nog helemaal aan het begin van het ‘nieuwe normaal’. En zo geschiedde. Fysieke buurtbijeenkomsten krijgen een digitale invulling en buurtaanpakken worden omgeturnd in online varianten.
Vertrouwen blijft essentieel
Betekent dit dat bewoners en gemeenten elkaar nu ook beter te vinden? En komen er meer bewoners in actie? Het eerlijke antwoord daarop is: sec het digitaliseren van een methode of werkwijze is niet voldoende. Om op te schalen en meer mensen te bereiken zijn er namelijk nog een paar extra elementen nodig zijn. Vertrouwen in de eigen buren of lokale herkenbaarheid blijft essentieel. Net als praktische en concrete handvatten, zoals concrete stappenplannen voor de lokale ambassadeurs om hun acties op te zetten, communicatiemiddelen (online én offline) om ruchtbaarheid aan een actie te geven en een aantrekkelijk aanbod als laatste zetje om buurtbewoners te overtuigen mee te doen.
Burgerparticipatie naar volgend niveau
De huidige digitaliseringboost in combinatie met bovenstaande elementen heeft het in zich burgerparticipatie naar een volgend niveau te tillen. Een niveau waar nog meer mensen zich aangesproken voelen zich in te zetten voor elkaar en hun leefomgeving. En dat het makkelijker maakt burgerparticipatie op veel meer plekken te stimuleren en te ontwikkelen. Laten we met z’n allen hiermee ons voordeel doen!
Deze column van Roel Woudstra, directeur Buurkracht, verscheen eerder in Binnenlands Bestuur.
