aug 12, 2024 | nieuws
Steeds vaker nemen bewoners het initiatief in de energietransitie. Hoe ga je daar als gemeente effectief mee om en hoe vermijd je dat je tegenover elkaar komt te staan? Buurkracht ontwikkelde hierover de training Samenwerken met bewonersinitiatieven. Een must voor iedereen binnen de gemeente die de kracht van buurtbewoners wil ondersteunen en benutten.
Ben Verhoeff, directeur van Buurkracht, licht toe: “Gemeenten vragen ons steeds vaker hoe ze het beste om kunnen gaan met bewonersinitiatieven. Buurkracht heeft de afgelopen jaren meer dan 800 bewonersinitiatieven begeleid en deelgenomen aan (internationale) onderzoeken over bewonersparticipatie in de energietransitie. Hierdoor hebben we veel kennis en ervaring opgedaan. In deze training brengen we dit samen en gaan we vooral praktisch aan de slag. Tijdens intervisiebijeenkomsten bespreken we de ervaringen van de deelnemers zelf en behandelen we praktijkcases.”
Effectief samenwerken
Voor gemeenten is de betrokkenheid van bewoners bij de energietransitie cruciaal, vooral nu zij bezig zijn met de plan- en uitvoeringsfase van de WijkUitvoeringsPlannen (WUP’s). De rol van gemeenten in de energietransitie verschilt van wat zij gewend zijn: de opgave ligt niet alleen in de openbare ruimte, maar vooral achter de voordeur bij de bewoner. Tijdens de training worden de rollen, valkuilen en methodieken voor een effectieve samenwerking besproken. Deelnemers zijn na afloop in staat om bewuste keuzes te maken over de rol die zij willen spelen richting bewonersinitiatieven.
Informatie
De training is interessant voor programmamanagers, projectleiders, beleidsmedewerkers en casemanagers die regelmatig te maken hebben met bewonersinitiatieven. Meer informatie over de opzet van de training, startdata en andere praktische informatie lezen? Klik hier!
jul 31, 2024 | beleidsmaker, nieuws
Foto: Burgemeester Gerard van den Hengel en opgavemanager Linda Sijm, gemeente Opmeer
Stel, je bent burgemeester én je hebt hart voor burgerparticipatie. Dan kom je al snel bij Buurkracht terecht. Gerard van den Hengel, burgemeester van de gemeente Opmeer, meldde zich het afgelopen jaar voor de tweede keer aan voor het ‘Samen sterk met buurkracht 2024’ evenement. Een goede reden om hem eens te vragen naar zijn visie op – en passie voor – deze aanpak.
“Burgerparticipatie is cruciaal, omdat het inwoners in staat stelt invloed uit te oefenen op het beleid dat hun dagelijks leven beïnvloedt. We moeten burgers tijdig betrekken bij beleidsvorming, zodat zij zich vertegenwoordigd voelen en actief bijdragen aan de gemeenschap”, laat Van den Hengel weten. Als burgemeester van de gemeente Opmeer, een gemeente in de Noord-Hollandse regio Westfriesland, maakt Gerard van den Hengel zich hard voor de inspraak van zijn inwoners. “We doen het namelijk niet voor onszelf: we doen het voor onze inwoners”.
Gerard van den Hengel is sinds 2021 burgemeester van Opmeer. Een nieuwe burgemeester en nieuwe wethouders zorgden voor een nieuwe visie en denkwijze. “We willen niet meer reageren vanuit bezwaren en problemen. We willen het andersom doen: denken vanuit de wereld van inwoners. Daar heb je hun inspraak voor nodig.”
Een veranderende denkwijze
Een veilige leefomgeving waar op het juiste moment naar elkaar wordt geluisterd, waar goed voor elkaar wordt gezorgd, je een arm om je heen krijgt als je het nodig hebt en feest wordt gevierd met elkaar. Dat klinkt als een ideale gemeente. Die creëer je volgens burgemeester Gerard van den Hengel en Opgavemanager Linda Sijm door te luisteren naar je inwoners.
Een cruciaal onderdeel in deze veranderende visie binnen gemeenteraden, is volgens Van den Hengel en Sijm een nieuwere manier om beleidsmakers op te leiden. “Je ziet mooie ontwikkelingen in het onderwijs (zij-instromers). Maar nieuwe mensen in de gemeentewereld worden in het werkveld vervolgens ingewerkt door beleidsmakers, die al jaren overheidservaring hebben. Gelukkig zijn daar ook de zij-instromers: mensen die bij de gemeente komen werken maar niet vanuit de overheid komen. Zij stellen vragen: waarom doen we het zo… en niet zo? Dat zorgt voor opheldering en verfrissing”.
Het formelere karakter van inspraak verdwijnt langzamerhand, stellen Van den Hengel en Sijm. “Zet de stap, ook al zit je al twintig of dertig jaar in hetzelfde denkproces”. Toch zijn inwoners nog niet helemaal mee. “Inwoners denken dat ze op gezette tijden hun mening mogen geven. Dat is niet waar wij bij de gemeente Opmeer naar op zoek zijn. Wij vinden het van belang om iedereen aan tafel te krijgen. we willen een plan maken dat voor iedereen is”.
Rijk verenigingsleven
Burgerparticipatie stimuleren is in de gemeente Opmeer eigenlijk niet nodig. “Er is een ontzettend groot vrijwilligers- en verenigingsleven hier. Het participeren gaat dus eigenlijk helemaal vanzelf. Ieder dorp heeft z’n eigen dorp- of gemeenschapsraad. De inwoners organiseren hier alles zelf: van kermissen en festivals tot dorpsraden: de gemeente is er hooguit om vergunningen te verstrekken”, legt Van den Hengel uit. “Ze doen het met én voor elkaar.”
Om in contact te komen met de dorpsraden, organiseert de gemeente onder andere een wijkschouw. Tijdens deze wijkschouw wordt er al fietsend gesproken over de onderwerpen die voorbij komen, zoals wonen, sporten en elkaar ontmoeten. “De dorpsraden stellen de agenda op en aan de hand daarvan wordt de route gepland. We willen het dan over de lange termijn hebben, over de toekomst.”
De jonge(re) inwoners betrekken
Van den Hengel ziet dat in de dorpsraden vooral ouderen zitten. “En dat is niet de weerspiegeling van onze gemeente. Daarom proberen we ook jongere mensen te trekken, zodat we ook hun stem horen. Mede daarvoor hebben we een online community platform opgericht, genaamd Opmeerleeft.nl. Hier kan iedereen vragen stellen aan elkaar. Niet aan mensen van de gemeente, maar aan mensen uit het dorp zelf.”
Van den Hengel maakt zich zorgen over de groep jongeren tussen de 12 en 27 jaar. “Eenzaamheid, onzekerheid: het zijn zaken waar deze groep mensen mee te maken heeft. Daarom hebben we jongerenwerkers aangesteld die in de buurt naar de jongeren toegaan en met hen in gesprek gaan. Ze zoeken verbinding met jongeren, ook met de jongeren die net buiten de boot vallen. Want waarom vinden zij geen aansluiting? Met die input kunnen wij weer iets doen.”
De gemeente Opmeer probeert meer te doen om jongeren én kinderen te betrekken. Zo vergadert het college zo nu en dan op scholen. “We hebben kind-burgemeesters. Dit jaar heeft de Bonifatiusschool te Spanbroek een burgemeester en locoburgemeester uit groep 7 aangeleverd. Kinderen hebben waardevolle inbreng. Ze denken onbevangen, zonder kaders en stellen alle vragen. Door kinderen en jongeren zo actief te betrekken, laten we zien dat de gemeente toegankelijk is en dragen we ook direct bij aan hun persoonlijke ontwikkeling.”
Ook jongeren krijgen een stem in de gemeente Opmeer. “We leren hen over lokale governance,” voegt Van den Hengel toe. “Zo kunnen jongeren onbevangen en kritisch meedenken over hun toekomst en de toekomst van hun gemeente. Want wonen in de gemeente moet voor iedereen leuk zijn.” Ook voor ruimtelijke plannen probeert de gemeente de jongeren op de juiste manier te bereiken. “Andere actieve buurtbewoners tonen interesse, , terwijl we bouwen voor die 25+-ers. De nieuwe woningen zijn er juist ook voor hen”.
Toekomstvisie 2030
Een betrouwbare overheid zijn en vertrouwen in de toekomst hebben, dat is wat Van den Hengel namens de gemeente wil. Daarom heeft de gemeente in 2021 onder andere de Toekomstvisie Opmeer 2030: Thuis in Opmeer! opgesteld. “Onze visie voor 2030 is opgesteld nadat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties input daarvoor gaven. We hebben individuele en groepsgesprekken gevoerd en via verschillende kanalen feedback verzameld om te zorgen dat het uiteindelijke beleid een getrouwe weergave is van de gemeenschapswensen.”
De toekomstvisie van Opmeer draait om vijf kernambities. Deze kernambities laten zich samenvatten in een droomscenario voor 2030: Opmeer is een gezonde gemeente met vitale kernen, waar flink is bijgebouwd zodat jong en oud kunnen wonen, recreëren en werken. Opmeer heeft een moderne agrarische sector en focust zich op kleinschalige toerisme en duurzame bedrijvigheid. Opmeer is ondernemend, sociaal en actief. Zij werkt veel in regionaal verband, maar koestert hierbij altijd haar eigen identiteit.
Van den Hengel: “Een aantal onderwerpen waar we voor de toekomst mee bezig zijn: bouwen voor onze jongeren, een goede doorstroom voor ouderen, werkgelegenheid creëren door grote namen aan te trekken zodat jongeren na hun studie weer terugkomen en goede recreatiemogelijkheden.. Maar dit gaat natuurlijk verder dan de grenzen van je eigen gemeente”, laat Linda Sijm weten. “We moeten samenwerken op regionaal niveau in Westfriesland. Daarom is o.a. het Pact van Westfriesland opgesteld. Samen met de andere Westfriese gemeenten hebben we als doel om Westfriesland tot één van de meest aantrekkelijke regio’s van Nederland te maken. Daar hebben we al onze inwoners voor nodig!”
Minder bezwaren en meer begrip
In Opmeer zijn ze niet bang om de inwoners vroeg bij plannen te betrekken. “Door mensen vanaf het begin een stem te geven, proberen we misverstanden en ongenoegen te voorkomen,” vertelt Van den Hengel. “Dit open beleid heeft gezorgd voor minder bezwaren en meer begrip binnen de gemeenschap. Als je vanaf dag één samen optrekt, sta je sterker.”
Maar de uitdagingen van burgerparticipatie zijn niet te onderschatten, erkent de burgemeester. Het vergt moed en vastberadenheid om open te staan voor de diverse meningen binnen een gemeenschap. Toch is het volgens hem en Sijm de meest vruchtbare weg naar een harmonieuze en dynamische gemeenschap. “Door samen te werken, creëren we een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt en actief kan deelnemen aan het vormgeven van onze gemeenschappelijke toekomst,” concludeert Sijm.
Opmeer illustreert hoe burgerparticipatie en strategische visieontwikkeling hand in hand kunnen gaan, waarbij hedendaagse uitdagingen worden aangepakt en een duurzame en bloeiende toekomst wordt gewaarborgd.
jul 25, 2024 | nieuws
In een tijd waarin het toegankelijk houden van zorg een uitdaging is, kondigen LOC Waardevolle zorg, Nederland zorgt voor elkaar, Espria Ledenvereniging, Zorghulp, LSA bewoners en Buurkracht de oprichting van de Participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp aan. Deze coalitie richt zich op het versterken van burgerkracht om een zorgzame samenleving te creëren waarin iedereen kan bijdragen en buren voor elkaar klaarstaan.
Deze organisaties bundelen hun krachten om de kracht van bewonersinitiatieven te benutten. Ze willen een samenleving bevorderen waarin onderlinge zorg en ondersteuning vanzelfsprekend zijn en waar inwoners zelf meer regie krijgen over de vormgeving van zorg en hulp.
Nieuw samenspel
De coalitie streeft naar een nieuw samenspel waarbij inwoners meer zeggenschap krijgen over zorg en welzijn. De kracht van burgerinitiatieven en zorgcoöperaties wordt benut om lokale problemen aan te pakken en te voorkomen. Er wordt ingezet op het verminderen van hindernissen vanuit overheid of marktpartijen, zoals beperkende regelgeving, om lokale oplossingen mogelijk te maken.
Over de Participatiecoalitie
De Participatiecoalitie bestaat uit landelijke organisaties die zich inzetten voor een zorgzame samenleving waarin onderlinge zorg en hulp vanzelfsprekend zijn. De coalitie streeft naar zorg in de eigen buurt, wijk of dorp, met eigenaarschap en maximale zeggenschap bij de inwoners zelf. De ambities van de coalitie zijn gedeeld met bewindspersonen van VWS om deze beweging te versterken en versnellen.
De Participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp: een netwerk van zorgzame gemeenschappen met een schat aan informatie over hoe bewoners ruimte kunnen maken voor zeggenschap en eigenaarschap in het zorgdomein. De coalitie biedt ondersteuning en kennis aan om bewonersinitiatieven op te zetten en duurzaam te faciliteren.
Benieuwd naar het hele persbericht? Je leest het hier.
jul 17, 2024 | groen, nieuws
Hittegolven en regenbuien worden steeds vaker en intenser, en dat merken we allemaal in onze wijken. Wist je dat jij en je buren samen iets kunnen doen aan het beter bestand maken van de wijk tegen hitte en grote hoeveelheden water? Organiseer een wijksafari wandeling! In dit verhaal lees je wat dat is en hoe je dat doet.
Hittestress en wateroverlast aanpakken
Je weet de plekken in jouw buurt vast te noemen waar je ’s zomers, als het snikheet is, niet wilt zijn. En ook de plaatsen waar de regen niet goed weg lijkt te lopen, kun je zo aanwijzen. Het zijn vaak de plekken waar alleen maar asfalt te vinden is. Plekken zonder schaduw en weinig groen. Hoog tijd dat we daar iets aan gaan doen.
Door de wijk te vergroenen en voor meer schaduwrijke plekken te zorgen, wordt onze omgeving beter bestand tegen warmte en water. Dankzij groene stroken vol struiken, planten en bomen kan water bij zware regenval beter de grond intrekken. Bovendien zorgt groen voor verkoeling. En hoge bomen creëren schaduw. Meer groen maakt de buurt aangenamer, veiliger en gezonder voor iedereen.
Op zoek naar ‘hotspots’ in de wijk
In de zomer van 2021 startte Klimaatverbond Nederland met LSA Bewoners, weervrouw Margot Ribberink en Buurkracht het initiatief ‘Wijksafari Hitte’. Er werden safari’s georganiseerd in Arnhem, Deventer, Nijmegen, Groningen en Amersfoort.
De Wijksafari is een makkelijke en laagdrempelige manier om samen met je buren, en eventueel met medewerkers van de gemeente, op zoek te gaan naar ‘hotspots’ in de wijk. En het is meteen ook leerzaam. Samen met je buren en experts op het gebied van klimaatadaptatie ontdek je wat de gevolgen van hitte zijn voor jullie omgeving en, nog belangrijker, wat jullie samen kunnen doen om de wijk koeler en prettiger te maken. Tijdens de safari krijg je tips over hoe je meer groen in de wijk kunt aanbrengen, waterdoorlatende tegels kunt gebruiken en schaduwrijke plekken kunt creëren.
Tijdens de wijksafari maak je gebruik van verschillende hulpmiddelen en materialen om de informatie en kennis die je opdoet op een leuke en begrijpelijke manier te ontvangen. Dit helpt je om de kennis direct toe te passen in je eigen straat of buurt. Denk aan informatieve posters, interactieve kaarten en duidelijke voorbeelden van wat je zelf kunt doen.
Versterk de band met je buren
De Wijksafari is niet alleen maar luisteren en rondlopen: je denkt en helpt ook actief mee. Samen met je buren natuurlijk. Het is dus meteen een goede manier om met je buren in gesprek te gaan, de banden te versterken en samen na te denken over oplossingen. Buurkracht gelooft in de kracht van buren die samenwerken. Samen maak je je buurt mooier, beter en duurzamer. En het zorgt voor meer saamhorigheid en een fijne leefomgeving.
Aan de slag!
Dus, heb jij zin om je buurt koeler en groener te maken en wil je samen met je buren aan de slag? Doe dan mee met de Wijksafari Hitte! Meld je aan en ontdek de kracht van samenwerken in jouw wijk! Stuur een mail naar buurtbegeleider Simone van Wijn via simone@buurkracht.nl. Dan kijken wij wat er mogelijk is!
Wil je alvast zien hoe jouw buurt het doet op een hete of hele natte zomerdag? Doe de buurtcheck in het buurtdashboard op de website van klimaateffectatlas.nl.
jul 16, 2024 | collega aan het woord, nieuws
Buurtbegeleider zijn, wat houdt dat in? Jos Morren is buurtbegeleider bij Buurkracht. Om jou een kijkje te geven in zijn werk, deelt hij zijn ervaringen over dit unieke beroep. Als buurtbegeleider speelt hij een cruciale rol in het bevorderen van duurzaamheid en klimaatinitiatieven binnen gemeenschappen door heel Nederland.
“Als buurtbegeleider activeer ik inwoners in buurten, wijken en dorpen om samen te werken aan duurzaamheid en klimaat,” legt Jos uit. “Dit gebeurt heel concreet met acties zoals de collectieve inkoop van duurzame maatregelen, maar het kan ook resulteren in een gezamenlijk plan met meerdere acties over een langere periode. Mijn taak is om deze inwoners te ondersteunen met een concreet stappenplan en diverse tools, zoals een online actieplatform. De drijfveren van de inwoners om dit te doen zijn essentieel, en daar besteden we vanaf het begin veel aandacht aan.”
Verschillende taken
Jos zijn werkweek is goed gevuld met verschillende taken. “Ongeveer driekwart van de tijd zit ik achter mijn bureau en onderzoek ik buurten en wijken op mogelijkheden voor acties. Wat voor buurt is het en wat voor soort bewoners wonen er? Ik bereid ook bijeenkomsten voor, houd de planning in de gaten en zorg ervoor dat de acties goed op stoom blijven. Daarnaast lees ik me in op relevante onderwerpen en recente ontwikkelingen. Ongeveer een kwart van mijn tijd ben ik in de buurten en wijken zelf om vergaderingen en bredere bijeenkomsten praktisch te ondersteunen.”
Wat Jos het leukste vindt aan zijn werk? “Het leukste van mijn werk is het samenwerken met de inwoners en te ervaren dat je samen optrekt voor een leuke actie. Als inwoners gemotiveerd zijn, is het een feest om samen te werken. Het is dan ook minder leuk wanneer inwoners niet gemotiveerd raken en afhaken.”
Buurten groener en sterker maken
De rol van buurtbegeleider bij Buurkracht is niet alleen veelzijdig, maar ook van groot belang voor het stimuleren van duurzame initiatieven op lokaal niveau. Door inwoners te activeren en te ondersteunen, helpt Jos om buurten sterker en groener te maken, wat bijdraagt aan een duurzamere toekomst voor iedereen.
Wil jij ook een verschil maken in jouw buurt en mensen inspireren om samen te werken aan een betere leefomgeving? Kom bij ons werken als buurtbegeleider en ontdek hoe jouw inzet kan bijdragen aan een positieve verandering!
Bekijk hier de vacatures
jul 15, 2024 | nieuws
Geldrop – René Verleg uit Geldrop is de winnaar van de Nationale Buurheld van het Jaar-verkiezing. René werd voorgedragen door zijn buurman Pascal van der Valk, vanwege zijn inzet voor de buurt. In de finaleronde kon naast René ook op Janny Appel uit het Utrechtse Leusden en op Joke Goossens uit Bemmel in Gelderland worden gestemd.
Nationale Buurheld van het Jaar is een prijs voor mensen die voor hun buurtgenoten klaarstaan. Of het nou is omdat ze bijvoorbeeld de sociale cohesie van de hele buurt verbeteren, of gewoon omdat ze altijd klaarstaan om te helpen bij het klussen, hun grasmaaier uit te lenen of altijd in zijn voor een praatje of persoonlijk contact. Dit is de vierde keer dat de nationale verkiezing wordt georganiseerd. Iedereen in heel Nederland kon een Buurheld voordragen, en dat leidde tot nominaties vanuit het hele land. Uit al deze inzendingen werden drie finalisten gekozen, op wie mensen een online stem konden uitbrengen.
Gemeenschap bij elkaar brengen
René organiseert activiteiten voor de buurtkinderen met bijvoorbeeld Sinterklaas en Pasen, en staat ondanks zijn fysieke beperkingen klaar om buren te helpen met de hond uitlaten of boodschappen doen. Bovendien geeft hij trainingen aan mensen met beperkingen, wandelt hij regelmatig met demente ouderen en faciliteert hij oefeningen voor hulpverleners samen met de organisatie 2-Rescue.
Verder organiseert René regelmatig buurtfeest waarmee hij de gemeenschap bij elkaar brengt en heeft hij zelfs een bar in zijn garage gebouwd voor sociale bijeenkomsten. Ook is hij een actief gebruiker van de BuitenBeter-app, om problemen in de buurt zoals gedumpt afval of losse stoeptegels te melden – om zo bij te dragen een schonere en veiligere leefomgeving.
Zorgen voor buren en buurt
René voelt zich vereerd door de titel van Nationale Buurheld van het Jaar, maar vindt tegelijkertijd dat hij eigenlijk niet veel bijzonders doet: “Het is belangrijk om een beetje voor je buren en de buurt te zorgen. Ik vind: zoiets doe je gewoon voor elkaar.”
Nationale Buurheld van het Jaar is een initiatief van woningverhuurder Heimstaden, maar ook niet-huurders van de organisatie kunnen een genomineerde voordragen. Daarnaast wordt de verkiezing dit jaar ondersteund door Buurkracht, een maatschappelijke onderneming die buren met elkaar verbindt en helpt bij het verbeteren, verduurzamen en vergroenen van hun buurt.
Grote impact
Anne van Herwijnen, marketing communications manager van Heimstaden Nederland: “We merken ieder jaar dat Buurhelden het zelf eigenlijk heel normaal vinden wat ze doen. Juist daarom hebben we deze verkiezing in het leven geroepen. Om tegen mensen als René te zeggen: we zien wat je doet en het is echt waardevol.”
Roel Woudstra, directeur van Buurkracht: “Het verhaal van René laat zien hoe op het eerste gezicht kleine daden van vriendelijkheid een grote impact kunnen hebben. Wij geloven in de kracht van lokale gemeenschappen en hopen dat het verhaal van René anderen inspireert om zich ook voor hun buurt in te zetten.”
Andere finalisten
Naast René waren ook Janny Appel uit Leusden en Joke Goossens uit Bemmel genomineerd voor hun uitzonderlijke bijdragen aan hun gemeenschappen. Janny werd geprezen voor haar energie en inzet bij het organiseren van buurtfeesten en duurzaamheidsprojecten. Joke, die door haar kleindochter Sanne werd genomineerd, zorgt al meer dan 20 jaar voor een gezellige en zorgzame sfeer in haar wooncomplex, helpt oudere en zieke bewoners, en organiseert buurtactiviteiten.
René neemt met de titel van Nationale Buurheld van het Jaar over van Tjerkje van der Vaart uit het Friese Spannum, die de 2023-editie van de verkiezing won. In 2022 was het de Amsterdamse Meltem Tamzok die de titel won, in 2021 werd Karel Turkesteen uit Veenendaal tot Nationale Buurheld van het Jaar gekozen.
