FrieslandCampina-agrariër uit Onstwedde stelt dak beschikbaar aan energiecoöperatie Stroom uit Westerwolde U.A.

FrieslandCampina-agrariër uit Onstwedde stelt dak beschikbaar aan energiecoöperatie Stroom uit Westerwolde U.A.

persbericht

 

Agrariër zet in op asbestvrij collectief zonnedak, omgeving profiteert

FrieslandCampina-agrariër uit Onstwedde stelt dak beschikbaar aan energiecoöperatie Stroom uit Westerwolde U.A.

Asbest eraf, zonnepanelen voor de omgeving erop. Dát is wat FrieslandCampina-agrariër Hilverts uit Onstwedde wil. Om zijn plannen te realiseren stelt hij zijn omvangrijke dak van 1000 m2 beschikbaar aan de lokale energiecoöperatie Stroom uit Westerwolde U.A die er 266 zonnepanelen op plaatst. De coöperatie heeft onlangs met Stichting Buurkracht een aanvraag ingediend voor de nieuwe Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). Met deze regeling kunnen inwoners van de gemeente Westerwolde meeprofiteren van de opbrengsten van het zonnedak. In ruil voor het beschikbaar stellen van zijn dak ontvangt de dakeigenaar huur vanuit de energiecoöperatie. Met steun van de Provincie Groningen is ook het dak gecontroleerd en kan ook het asbest worden verwijderd. Zo ontstaat er niet alleen een duurzamere maar ook een veiligere leefomgeving.

Meerwaarde voor iedereen

“Door mijn dak te transformeren tot een collectief zonnedak ontstaat er een win-win situatie. De energietransitie krijgt een boost, de lokale omgeving kan meeprofiteren van de opbrengsten, de energiecoöperatie kan met de opbrengsten andere lokale initiatieven realiseren. En met de dakhuur die ik ontvang kan ik bovendien de asbestsaneringskosten deels financieren,” aldus agrariër Hilverts.

Gezocht: daken met potentie

Eigenaren van daken met een omvang van minimaal 400 m2, al dan niet met asbest, en die een zonnedak overwegen, kunnen zich melden via info@ecoop.nl en buurkracht.nl/zonnedak.
De Provincies Groningen en Friesland moedigen het asbestvrij maken van de grotere daken aan en bieden daarom ondersteuning bij de collectieve zonnedaktrajecten van Ecoop/Stichting Buurkracht in deze provincies.
foto: voorbeeld van een zonnedak
ECoop doet flinke gooi naar nieuwe SCE-regeling

ECoop doet flinke gooi naar nieuwe SCE-regeling

persbericht
49 aanvragen uit Groningen en Friesland ingediend

ECoop doet flinke gooi naar nieuwe SCE-regeling

ECoop, zonnedakexperts met roots in de noordelijke provincies en sinds 2020 onderdeel van Stichting Buurkracht, heeft gisteren met en namens Groningse en Friese coöperaties voor maar liefst 49 projecten een aanvraag ingediend voor de nieuwe Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). De aanvragen hebben een waarde van in totaal 7,5 miljoen euro. Het gros van de 49 aanvragen betreft kleinschalige energieopwekprojecten, zoals collectieve zonnedaken op schuren en agrarische gebouwen. De SCE-regeling vervangt de Postcoderoosregeling. Sinds gisteren kan er aanspraak worden gemaakt op de 92 miljoen euro die dit jaar in de SCE-pot zit.

“Er is met het team hard gewerkt alle SCE-aanvragen op de eerste dag van de openstelling in te dienen. Nu is het wachten op de toekenning. Zodra die er is, gaan we met alle betrokken dakeigenaren en energiecoöperaties verder aan de slag om collectieve zonnedaken te realiseren. Zodat veel mensen uit de omgeving van de zonnedaken binnenkort genieten van de opgewekte groene energie. Mochten de subsidieaanvragen worden toegekend, dan betekent dat bovendien dat de projecten voor 100 procent in eigendom komen van lokale energiecoöperaties,” aldus Klaas Bijlsma, projectleider ECoop/Stichting Buurkracht.

Ben jij dakeigenaar of een energiecoöperatie en overweeg je ook een zonnedak? Neem dan contact met ons op! Zie ook Stichtingbuurkracht.nl/zonnedak

 

Zo brengt je RRE(W)-investering een domino-effect op gang

Zo brengt je RRE(W)-investering een domino-effect op gang

Gemeenten verrichten allerlei inspanningen om hun inwoners te helpen met energie besparen, mede gesteund door de RRE. Zo worden er vouchers uitgedeeld, tips en adviezen gegeven en zijn er zelfs ledlampen langs de deuren gebracht. Maar hoe voorkom je nou dat het vervolgens stilvalt? Hoe zorg je ervoor dat meer bewoners blijven verduurzamen?
Als inwoners met kleine maatregelen beginnen, volgen de grote stappen vanzelf. Dat is de gedachte achter de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) die inmiddels een tweede ronde in is gegaan als RREW. “Op zich is dat een goede gedachte”, zegt Djoera Eerland van Buurkracht. “Alleen is het uitdelen van kleine maatregelen vaak net niet genoeg om de groene motor te starten. Wel bij een aantal individuele bewoners, maar het is natuurlijk mooier als hele buurten in de actiestand komen. Als je inspanningen inderdaad het startpunt vormen voor een grotere beweging en bewonersinitiatieven voor de langere termijn.”

Webinars die inzicht geven

Die extra zwengel kan Buurkracht geven met zijn Energy Webinars. Djoera: “In de gemeenten waarvoor we die tot nu toe georganiseerd hebben, doen gemiddeld 200 inwoners mee. We delen slimme tips die deelnemers kennis, inzicht én handelingsperspectief bieden. Als je vervolgens als gemeente een voucher rondstuurt, staat die meteen in een heel ander licht.”

Belangrijke vervolgstap

De kracht van de webinars is dat ze meteen een opmaat vormen naar de vervolgstap. “We maken van de gelegenheid gebruik om inwoners te vinden die geïnteresseerd zijn om met een groepje in hun buurt met energiebesparing aan de slag te gaan”, zegt Djoera. “Die deelnemers krijgen een extra masterclass aangeboden, waarin we ze handvatten geven om actief te worden met hun buurt. Op die manier zetten we een belangrijke vervolgstap naar bewonersparticipatie om de energiebesparing in de wijken een echte impuls te geven.”

 

30 tot 50 aanmeldingen

Het mooie is: voor de masterclasses is elke keer veel animo. De EnergyWebinars leverden tot nu toe 30 tot 50 aanmeldingen per keer op. “Zo bereiken we met de Energy Webinars niet alleen dat mensen daadwerkelijk maatregelen gaan nemen, maar planten we ook zaadjes voor buurtteams die energiebesparing in hun eigen leefomgeving naar een hoger plan gaan tillen. En al is misschien uiteindelijk niet iedereen bij de masterclass aanwezig: met zulke aantallen aanmeldingen durf ik er wel een flesje wijn op in te zetten dat er een clubje uitkomt dat de buurt in beweging gaat brengen.”

 

Meer weten? Neem contact op met patricia@buurkracht.nl

Tip: Meld je aan voor het webinar Bewoners bewegen voor energiebesparing – dinsdag 11 mei

Samen buurten vergroenen tegen hittestress en wateroverlast 

Samen buurten vergroenen tegen hittestress en wateroverlast 

klimaatverandering: straks is nu

Er is lang over ‘straks’ gesproken als het over klimaatverandering ging, maar het gebeurt nu, overal om ons heen. En het raakt ook gemeenten. Denk aan die grote hoeveelheid hete dagen waardoor de hittestress oploopt of aan wegen die blank staan door zware regenval. Effecten van klimaatverandering die – voor zover de oorzaak niet weggenomen wordt – vragen om ruimtelijke aanpassingen. Bewoners kunnen daarin een belangrijke rol in spelen; ongeveer 50% van die ruimte is privé. Alleen, hoe krijg je ze in de actiestand?

Overheden besteden al aandacht aan het onderwerp met allerlei campagnes, maar klimaatadaptatie mag onder bewoners nog veel meer gaan leven. Ze zien het nog niet als een thema waaraan zij zelf een betekenisvolle bijdrage kunnen leveren. Zeker bij vraagstukken rondom wateroverlast wordt al snel naar gemeenten gekeken: het zal wel aan het riool liggen. Dat is geen onwil; het heeft er eerder mee te maken dat bewoners niet scherp hebben wat ze zelf kunnen doen. Of ze denken – ten onrechte – dat ze alles al hebben afgevinkt wat binnen hun mogelijkheden ligt.

 

herkenbaar?

Voor gemeenten blijft het een puzzel. Dat geldt voor de afdelingen die beleid maken rondom klimaatadaptatie, maar ook voor Openbare Werken. Hoe pak je het momentum met bewoners als er een potje beschikbaar is? Of als je toch al een project gepland hebt staan om enkele straten open te breken? Of misschien wel voor de herinrichting van een hele wijk? Hoe krijg je bewoners dan zo ver dat ze eigenaarschap voelen én nemen? En klimaatdoelen verbinden aan dit soort projecten? De sleutel ligt bij sámen. En daar kun je vanuit de gemeente een flinke impuls aan geven.

 

groenere buurten: drie vuistregels

1 geef bewoners handelingsperspectief
Bewoners kunnen veel bijdragen, maar het ontbreekt het overgrote merendeel aan inzicht in wat dat dan is. Zelfs bewoners die zich aansluiten bij meedenkclubjes over vergroening, komen soms niet verder dan minder stenen in de tuin. Terwijl er van alles mogelijk is, van geveltuintjes en boomspiegels inrichten tot regenwater afkoppelen, bijenhotels plaatsen en daken vergroenen. Het begint dus bij het aanreiken van concrete suggesties en oplossingsrichtingen. Je hoeft niet meteen de hele buurt te bereiken: zorg dat je een paar enthousiaste bewoners vindt die hart hebben voor een groene buurt, en die het leuk vinden om met hun buurtgenoten iets te doen. Met deze ‘koplopers’ kun je een grotere beweging op gang brengen.

 

2 neem zoveel mogelijk buurtbewoners mee
Het enthousiaste groepje buren waarmee je start, is meteen ook de sleutel naar een breder publiek. Met een informatiecampagne die voornamelijk bestaat uit flyeren, kom je er niet. Het is belangrijk om echt het gesprek met bewoners aan te gaan. Persoonlijk, deur aan deur of bijvoorbeeld via een online webinar. Zij zijn bovendien je beste ambassadeurs: mensen nemen eerder iets aan van hun buren dan van iemand van de gemeente die ze niet kennen en vertrouwen. Wanneer je hen als gemeente een podium geeft, met goede documentatie en door bijvoorbeeld informatiebijeenkomsten te faciliteren waarin zij hun plannen kunnen toelichten, is er al veel gewonnen.
3 kies je rol als gemeente zorgvuldig
Wil je dat bewoners aan de slag gaan, dan is het zaak dat ze zichzelf verantwoordelijk voelen voor de klimaatadaptatie in hun leefomgeving. Dit krijg je voor elkaar door ze mee te laten denken: wat kunnen we samen doen om onze buurt te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering? Ga je bewoners te veel ontzorgen, bijvoorbeeld door met een grote kar voor te rijden en plantjes uit te delen, dan kweek je geen eigenaarschap. Daardoor verzandt een initiatief al snel. Waak er ook voor dat je bewoners het gevoel geeft dat ze invloed hebben, en vervolgens toch je eigen plan trekt. Geef ze een impuls, geef ze de ruimte, en faciliteer ze dan om de plannen zelfstandig uit te voeren.

 

buurtsuccessen: Prinsenland en de Akert

schoolvoorbeeld Rotterdam
Een project dat aan alle drie deze vuistregels voldoet, is het groene daken-initiatief in het Rotterdamse Prinsenland. Een buurt waar de daken een kwarteeuw na de bouw wel zo’n beetje aan vervanging toe zijn. Waarom doen we dat niet samen, bedachten een paar bewoners. En kunnen we dan niet in één moeite door bijdragen aan de verduurzaming en klimaatadaptatie van onze wijk? Zo kwamen ze op het idee voor de collectieve inkoop van sedumdaken, al dan niet in combinatie met zonnepanelen.
De gemeente faciliteerde het initiatief, onder andere door Stichting Buurkracht de gelegenheid te geven om het proces samen met de bewoners in een overzichtelijke structuur te gieten. Verdere ondersteuning bestond uit een lokale campagne en posteren flyermaterialen die het Buurkrachtteam zelf kon invullen en laten produceren via de Buurkrachtwinkel. Het resultaat: bijna 60 daken zijn inmiddels groen – and counting!
eetbaar plantsoen in Geldrop
Nog een mooi gezamenlijke actie uit een van de Buurkrachtbuurten: het eetbare plantsoen in de Akert, een buurt in Geldrop. Het idee en de uitgewerkte plannen kwamen van een actieve bewonerswerkgroep. Zij maakten, net als voor hun eerdere buurtinitiatieven, hun eigen communicatiematerialen via de Buurkrachtwinkel, betrokken de buurt zelf bij hun initiatief, regelden de uitvoering voor een groot deel en zorgen nu samen met de buurt voor het onderhoud.
Daar plukken ze met elkaar nu letterlijk de vruchten van. De bewoners hebben de regie, de gemeente faciliteert. Bijvoorbeeld door openbare ruimte en procesondersteuning beschikbaar te stellen en het buurtteam vertrouwen te geven. Het mes snijdt aan alle kanten: de buurt is groener, de sociale cohesie sterker en het bewustzijn over groen en biodiversiteit groter. Tegelijkertijd verkleint het eetbare plantsoen de hittestress en draagt het positief bij aan het wateren rioolbeleid in de gemeente. Dat is nog eens synergie!
Energietransitie: gaan we op elkaar zitten wachten of pakken we door?

Energietransitie: gaan we op elkaar zitten wachten of pakken we door?

Naar aanleiding van het rapport van het Economisch Instituut voor de Bouw over de proeftuinen schreef directeur Roel Woudstra, mede namens de Participatiecoalitie, een reactie. Deze verscheen ook op Binnenlands Bestuur.

Het Economisch Instituut voor de Bouw houdt de gemoederen flink bezig. De organisatie onderzocht 20 proeftuinwijken die met subsidie van het Rijk pionieren in de wijkaanpak om woningen in Nederland aardgasvrij te krijgen. De conclusie: huizen van het gas halen is complexer dan gedacht en kost gemiddeld 40.000 euro. Dat is helemaal waar. Maar laten we voorkomen dat dit de wijkaanpak wordt aangewreven. Die wijkaanpak hebben we keihard nodig willen we uiteindelijk in Parijs aankomen.

Hoe je het ook wendt of keert: om de klimaatdoelstellingen te halen, is het belangrijk dat bewoners zélf in beweging komen en maatregelen nemen. Want goede wijkparticipatie is rand voorwaardelijk om maatregelen die tot achter de voordeur reiken überhaupt te kunnen realiseren. De denkfout die hierbij vaak wordt gemaakt, is dat woningen in één keer van het gasnet af moeten. Terwijl verduurzaming van particuliere woningen in de praktijk een geleidelijk proces is dat in vele – overzichtelijke en betaalbare – stappen verloopt.

eigen tempo

De laatste, verreweg meest kostbare stap (de daadwerkelijke overgang naar een alternatieve warmtebron) is voor de gemiddelde huizenbezitter nog lang niet in zicht. En dat hoeft ook nog helemaal niet. In wijken waar bewoners plannen maken om de wijk aardgasvrij te maken, zie je dat bewoners in hun eigen tempo – veelal een traject van 10 tot 15 jaar – hun woningen verduurzamen.

bewoners zetten al stappen

Waar het om gaat is dat bewoners in de wijken al kunnen beginnen met het terugdringen van hun gasverbruik, met maatregelen die wel betaalbaar en haalbaar zijn. Zeker: om de energietransitie van de gebouwde omgeving te versnellen, is meer geld nodig en het is goed om de discussie hierover te voeren. Maar dit mag geen argument zijn om te gaan wachten op de politiek tot het geld er komt. We willen verder, en veel bewoners zijn al aan de slag.

actieve participatie noodzakelijk

Daarbij is de wijkaanpak onmisbaar: uiteindelijk moeten we het samen zien te fixen. Dit betekent ook dat we met elkaar keuzes moeten maken over welke warmtebronnen we inzetten als we van het aardgas af gaan. Voor bewoners gaat dit niet alleen over energie, maar ook over zaken als de inrichting van de wijk, lokaal eigenaarschap, verbinding met buren, fijne leefomgeving. Als wethouder kun je hierover geen besluiten nemen zonder dat bewoners hebben meegedacht; er is draagvlak nodig en dit vraagt om een democratisch proces. De verduurzaming van woningen is bij uitstek een doel dat je alleen bereikt via actieve participatie. Zeker in een polderland als Nederland.

Roel Woudstra, algemeen directeur Stichting Buurkracht, namens de Participatiecoalitie (Natuur en Milieufederaties, LSA Bewoners, Energie Samen, Klimaatstichting HIER en Stichting Buurkracht)

Foto (vóór corona): oplevering van het aardgasvrijplan van de bewoners uit de Buitenpepers in Den Bosch.

Hogelandster Energie Coöperatie aan de slag met 3 SamenZONderAsbest-projecten

Hogelandster Energie Coöperatie aan de slag met 3 SamenZONderAsbest-projecten

HEC (Hogelandster Energie Coöperatie) gaat in samenwerking met ECoop, onderdeel van Stichting Buurkracht, drie SamenZONderAsbest-projecten aan. Met als doel: collectieve en asbestvrije zonnedaken waar inwoners van het Hogeland aan mee kunnen doen en kunnen genieten van de energieopbrengsten. HEC geeft hiermee invulling aan haar ambitie: het verduurzamen van de elektriciteitsbehoefte in het Hogeland.

De daken die verduurzaamd gaan worden, liggen in Leens, Kloosterburen en Eenrum. Door deel te nemen aan het project kunnen bewoners uit het Hogeland genieten van zonne-energie zonder zonnepanelen op het eigen dak. Door het dak beschikbaar te stellen, dragen de dakeigenaren bij het verminderen van het aardgasverbruik in het projectgebied en realiseren zij een asbestvrij dak. Daarnaast kunnen inwoners uit Kloosterburen en omgeving ook nog meedoen aan het zonnedak van de HEC op het Oldeheem.

Financiële tegemoetkoming met Postcoderoossubsidie

De eerste projectschetsen en exploitatiemogelijkheden met behulp van de Postcoderoossubsidie zijn inmiddels inzichtelijk gemaakt. Dankzij deze subsidieregeling kunnen inwoners zich met een financiële tegemoetkoming in coöperatief verband organiseren en gezamenlijk lokale energie opwekprojecten tot stand brengen. De coöperatie HEC neemt in dit project het voortouw. De provincies Groningen en Friesland ondersteunen de SamenZONderAsbest-projecten van ECoop. Eigenaren van grote asbestdaken met interesse kunnen zich melden via samenzonderasbest.nl.